باشيد . و آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است همه را به تسخير شما درآورد . همانا كه در آن ، هر گروه متفكر را نشانه‌هاست » . ( سورهء جاثيه - آيه‌هاى 12 - 13 ) . بحث علم طبيعى اگر چه محدود به مطالعه اين خلقت است ، امّا بحث در آن ، خواه ناخواه منجر به توقف عقل و انديشه در استدلال به وجود آفرينندهء حكيم مىگردد . همانطور كه گفتيم ، قرآن دربارهء هدايت به موجودات زمينى و آسمانى ، عقل انسان را وادار مىسازد تا دربارهء علت اولى كه ايجادكنندهء اين موجوداتست بينديشد و اين امر ، به ايمان و خداوند منتهى مىگردد . در مورد برخورد علم و دين به عنوان مثال موشكهايى را در نظر بگيريم كه اقمار مصنوعى را به كيهان مىبرند . اين اقمار ، در فضا مىچرخند ، يا بر سطح كرهء ماه فرود مىآيند . آيا اين موشكها خود به خود درست شده‌اند يا آفريننده‌اى آنها را آفريده است ؟ ما ، اگر چه كارخانه سازندهء آنها را نديده‌ايم و با دانشمندانى كه آنها را اختراع كرده‌اند ملاقات نكرده‌ايم ، امّا از راه عقل مىدانيم كه هزاران دانشمند طبيعىدان و مهندس و شيمىدان ، و كارگر فنّى ، در ساختمان آن شركت جسته‌اند و پس از مطالعات بسيار ، آن اقمار را به صورت كامل درآورده‌اند . اين دانشمندان اگر اين مغز فعال را كه از نور عقل و انديشه بهره‌مند است نداشتند ، نمىتوانستند چنين اختراع مهمى كنند . اين عقل را چه كسى آفريده است ؟ آيا خاصيت ساختن و اختراع را چه كسى در دماغ بشر نهفته است ؟ آيا جز پروردگار ، ديگرى مىتواند چنين كارى كند ؟ وقتى ما از اختراع كردن يك قمر مصنوعى ، يا اتومبيل يا راديو و تلويزيون يا تلفن و هواپيما يا موشك ، اين گونه تعجب كنيم ، آيا عقل بشر كه اين چيزها را مىآفريند از همه تعجب‌آورتر نيست ؟ « توماس كارلايل » مىگويد : « حركت